"Geld heeft maar zo veel nut als de wereld waarin je het kunt gebruiken"

dinsdag 19 mei 2015

 

undefinedBrett Scott - activist turned broker turned activist ("I actively explored the financial sector for subversial purposes") - was in Brussel om over zijn visie op divestment te vertellen.

De divestment beweging is internationaal en hoewel door de organisatie 350.org gefranchised, wordt ze vooral gedragen door kleine, lokale groepen vrijwilligers. Ook in Belgie. Mathias Balcaen, medewerker bij Groen, vrijwilliger bij Greenpeace en trekker van de campagne in ons land, vertelt dat het langzaam vooruitgaat: "Er beweegt iets bij enkele politieke partijen en ook in verschillende universiteiten, onder andere in Gent en aan de VUB. Maar degene die er daar achter zit, vertrekt binnenkort voor een jaar op Erasmus."

"Divestment campaigners claimen een creatieve zeg in hoe de toekomst eruit komt te zien"

Een herkenbaar patroon voor Brett Scott, die wereldwijd groepen ondersteunt met het werk rond divestment campagnes. Om te beginnen schetst hij een framework voor de divestment campagne: "Ten eerste: de wereld om ons heen is een product van investeringen in het verleden. Wat we nu doen, heeft gevolgen voor de situatie over twintig jaar. Ten tweede: dat is hoogst politiek. Investeerders ontkennen deze politieke dimensie steevast. Je kunt het vergelijken met de techniekers die surveillance apparatuur ontwikkelen: zij bepalen voor een stuk hoe onze toekomst eruit ziet, maar zullen dit zelf nooit beweren. Ze beweren dat ze geen keus hebben." En dat is het laatste stuk van het framework: "Er zijn verschillende keuzes voor hoe de toekomst eruit ziet. Dat is de kracht van studenten in een divestment campagne: zij claimen het recht om een creatieve zeg te hebben in hoe de toekomst eruit komt te zien."

undefined"Divestment staat niet op zich. Er wordt altijd gezegd dat de divestment campagne succesvol is geweest in de strijd tegen Apartheid. Waar, maar divestment alleen heeft Apartheid niet verdreven: er waren ook protesten, politieke druk, economische sancties, etc. Net zo heeft de campagne om investeringen te politiseren, ook andere facetten. Sustainable finance managers snappen deze belangrijke rol van activisten vaak niet, zijn er zelfs door geirriteerd.

Waar ze aan voorbijgaan, is dat het door groepen als Greenpeace is dat hun job ueberhaupt bestaat! Divestment kan de weg vrijmaken voor meer gematigde acties."

Fossiele brandstoffen: what the fuck?!

Scott ziet drie doelen voor de divestment campagne. Op de lange termijn moet je gaan voor delegitimisering. Iemand die op een feestje zegt dat hij een fonds voor fossiele brandstoffen beheert, moet op een gemeende 'what the fuck?!' kunnen rekenen. Een beetje zoals zeggen dat je een pedofiel bent. We moeten de sociale norm veranderen. Op de middellange termijn moet de divestment beweging mensen in media en politiek een vrijbrief bieden om investeringen in vraag te stellen. Ze kunnen hiermee laten zien dat ze niet alleen staan in hun positie. Zoals wat er met de Occupy beweging werd gedaan: iedere universiteitsprofessor haalt ze aan - terwijl ze er geen deel van uitmaakten en ze vaak zelfs bekritiseerden. Occupy heeft de weg vrijgemaakt voor andere mensen om met de thematiek aan de slag te gaan in meer mainstream settings. Het korte termijn doel tenslotte, is voor mij de eigenlijke desinvestering. Je kunt hiermee impact hebben als het om een heel grote investeerder gaat, maar meestal is de effectieve impact beperkt. Dit wordt in de media ook vaak naar voren geschoven als argument dat het niks uithaalt. Daarom is het goed te beseffen dat dit niet het uiteindelijke doel van divestment is."

De verdedigingsmechanismen in de financiele sector onderuit halen

"Er zijn twee tendenzen in de strategie van divestment campagnes: ofwel zeggen ze 'investeringen in fossiele brandstoffen zijn niet langer winstgevend' (onder andere met het carbon bubble argument) ofwel 'ze zijn fout' ('you're an asshole  for doing this'). Activisten zijn doorgaans meer op hun gemak met de tweede benadering. De eerste heeft als voordeel dat je investeerders in hun eigen taal aanspreekt, maar dit volstaat niet om de norm te veranderen. Mensen in de financiele sector halen vaak aan dat ze maar beperkte macht hebben. Inderdaad hebben ze beperkingen en het is goed hier empathie voor te hebben, maar we moeten ook beseffen dat ze deze beperkingen graag aanhalen om in hun comfortzone te blijven. Wij moeten onszelf de vraag stellen: hoe kunnen we de verdedigingsmechanismen in de financiele sector onderuit halen?"

Om door deze lagen heen te breken, moeten we ze eerst benoemen. "We hebben 1) de ontkenning van politieke macht ('wij doen gewoon wat onze clienten vragen') binnen 2) een passieve markt ('als wij het niet doen, doet iemand anders het'), 3) verblind door apolitieke pseudowetenschap, 4) verblind door interne ideologieen, 5) de verantwoordelijkheid van zich afschuivend naar derde partijen als modellen en regulatoren." Hier mogen we geen genoegen mee nemen. Brett Scotts aanbevelingen voor repliek varieren van 'je moet helemaal niets', tot 'er zijn andere zaken die wel winstgevend zijn maar niet ethisch, daar investeer je ook niet in' en vooral 'je geeft voorkeur aan de beperkte korte termijn belangen van een kleine groep boven de lange termijn belangen van iedereen': "Geld heeft maar zoveel nut als de wereld waarin je het kunt gebruiken. Liever minder winst in een veilige, mooie omgeving, dan veel winst in een gevaarlijke, onstabiele wereld."

Willen mensen echt alleen maar geld?

FairFin illustreert hoe het BankWijzer project profiteert van de lage rente: mensen krijgen toch weinig rente op hun rekening, dan kunnen ze net zo goed naar een ethische bank gaan. Scott: "Het kan inderdaad nuttig zijn om in te pikken op de menselijke neiging naar financieel rendement. Maar tegelijkertijd kan het een verraderlijk verhaal worden. Want willen mensen echt alleen maar geld en sparen? Is dat niet een beeld dat vooral door media en reclame naar voren wordt gebracht? Mensen willen ook andere dingen, een prettige leefomgeving bijvoorbeeld, betekenisvolle relaties - en een verschil maken."

BankWijzer op Twitter

RT @EGeldwijzer: .@Rabobank @ingnl welke maatregelen gaan jullie nemen om #kinderarbeid in de granietsector te voorkomen? https://t.co/fgN…

18 dec 2017

RT @EGeldwijzer: .@Rabobank @ingnl welke maatregelen gaan jullie nemen om #kinderarbeid in de granietsector te voorkomen? https://t.co/fgN…

18 dec 2017

RT @EGeldwijzer: Rabobank en ING financieren granietbedrijven die betrokken zijn bij #kinderarbeid. In India komen kinderarbeid en schuldsl…

18 dec 2017

RT @EGeldwijzer: .@Rabobank @ingnl welke maatregelen gaan jullie nemen om #kinderarbeid in de granietsector te voorkomen? https://t.co/fgN…

18 dec 2017

RT @EGeldwijzer: In een prachtig spotje vertelt @Rabobank hoe zij het wereldvoedselprobleem willen aanpakken. Nu hebben wij een mooi spotje…

18 dec 2017

RT @EGeldwijzer: .@Rabobank @ingnl welke maatregelen gaan jullie nemen om #kinderarbeid in de granietsector te voorkomen? https://t.co/fgN…

18 dec 2017

Help mee en deel de BankWijzer

De BankWijzer is een initiatief van

 

  • 1_FairFin
  • 2_Financite
  • 3_11.11.11.
  • 4_CNCD
  • 5_Amnesty
  • 6_BBL
  • 7_OxfamB
  • 8_NBV
  • 9_ACV.PNG
  • 9_CSC.png
  • vrede.png

Kies je taal / Choissisez votre langue:

Onze website is beschikbaar in het Nederlands en Frans. Notre site web est disponible en français et néerlandais.

×

Thank you for submitting

Your message has succesfully been placed

×